Peyzaj Nedir

26 Mayıs 2017
Peyzaj Nedir
 

Peyzaj Nedir

Peyzaj ve Peyzaj Mimarlığı

Peyzaj, sözcüğü dilimize Fransızca’dan özellikle ressamlığın bir türünü belirleyen bir sözcük olarak girmiştir. Dilimizdeki karşılığı ise manzaradır. Almanca’da Landschaft, İngilizcede Landscape´tir. Peyzaj bilimcisi Öztan’a  göre Peyzaj; çevre içinde yer alan çeşitli karakterdeki doğal ve kültürel  elemanların herhangi bir noktadan görüş açısı içine sığabilen bütün halindeki görünüşüdür. Peyzaj, bulunduğumuz herhangi bir yerde bizi çevreleyen şeylerin tümüdür.  Dağları, tepeleri, ovaları, vadileri, su yüzeyleri, nehirleri, çeşitli bitki örtüsü ile arazi, bulut, yağmur vb  gibi özellikler ile atmosferi, insan ve hayvan varlıkları ile fauna, yapıları, yolları, taşıtları ile yerleşme bölgeleri peyzajın fiziki elemanlarıdır.

Peyzaj Mimarlığı yıllarca “Bahçe düzenleyiciliği”, “Bahçe mimarlığı”, “Manzara mimarlığı”, “Peyzajistlik”, vb gibi adlarla tanımlanmış ve dar alanlar belirlenmiş iken günümüzde “Peyzaj plancılığı”, “Çevre düzenleyiciliği” gibi daha geniş bir iş kolu olmuş ve “Peyzaj mimarlığı” olarak adını kabul ettirmiştir. Peyzaj mimarlarının amacı; doğadan koparılmış, fiziksel ve ruhsal baskı altında olan modern kent insanına mümkün olduğu kadar doğa ile ilişki kurabileceği yeşil bir çevre yaratmaktır.

Peyzaj mimarlığının günümüzde  çalıştığı ve sıkı ilişki içinde olduğu başlıca meslek grupları; mimarlık, şehir ve bölge planlama, çevre mühendisliği, ziraat mühendisliği, jeoloji, ekoloji, ekonomi, ve sosyoloji  gibi bilim dallarıdır. Peyzaj mimarlarının başlıca uğraşıları özetlenecek olursa, kentsel ve kırsal alanlardaki çevre düzenleme ve alan planlama çalışmalarıdır. Ayrıca çalışma alanları arasında; ev bahçeleri, toplu konut bahçeleri, çocuk oyun alanları, spor alanları, yollar, kent parkları, mezarlıklar, rekreatif alanların planlanması, tarımsal alanların planlanması, doğa parkları, tatil köyleri planlaması vb. gibi birçok çalışma alanı bulunmaktadır.

Peyzajın Şekilleri; Peyzaj kendisini oluşturan doğal ve kültürel  elemanların  durumuna göre  doğal peyzaj ve kültürel  peyzaj olmak üzere 2’ye ayrılır.

1.Doğal Peyzaj: İnsanın hiç değiştirmediği veya cok az değiştirdiği, kendi doğal düzenini koruyan peyzaj şeklidir.

2.Kültürel Peyzaj:  İnsanların doğayı çeşitli amaçları doğrultusunda kullanmaları sonucu ortaya çıkan peyzaj şeklidir. Kültürel peyzajda kendi içinde kırsal peyzaj ve kentsel peyzaj olmak üzere 2’ye ayrılır.

2.a.Kırsal Peyzaj: İnsanın doğa içinde kentsel amaçlarının dışındaki faaliyetlerini ortaya koyduğu peyzaj  şeklidir. (Tarımsal Peyzaj, Endüstriyel Peyzaj, Rekreatif Peyzaj)

2.b.Kentsel Peyzaj: Mimari  yapılar ve bunların organizasyonunu tayin eder. Hangi amaçla olursa olsun insanların kümelenme, toplanma içgüdülerinin ortaya konduğu bir yaşama mekanıdır.